Su Kasidesi - Fuzuli


	İlahi aşkı böyle derin ve içten anlatabilen,okurken de gerçekten su gibi ahenkli akan,alıp götüren bir eser daha bilmiyorum;bu benzetmeleri bu derin tahayyülü gerçekten yanıp tutuşmayan, hissetmeyen kimse aktaramaz diye düşünürken kendimi suçlamaktan da geri kalamıyorum;acaba bağrımda “gönül” diye taşıdığım şeyin yerinde ne var da aynı derin hissiyatı yakalayamıyorum? Sözü fazla uzatmadan kasidenin ahenkli dünyasına buyur ediyorum sizleri;buyurunuz efendim! 1-Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su Ey gözüm,gönlümdeki ateşlere gözyaşımdan su saçma,zira bu denli tutuşmuş ateşe su çare değildir.(Hem gönül ateşi başkadır ,bu manevi bir ateştir suyun faydası olmaz,zaten ben bu ateşten de kurtulmak istemiyorum ki:Aşk derdiyle hoşem,el çek ilacımdan tabib!) 2-Âb-gûndur günbed-i devvâr rengi bilmezem Yâ muhît olmış gözümden günbed-i devvâra su Bilmiyorum ki şu dönüp duran gökkubbenin rengi su rengi mi yahut gözümden akan yaşlar gökkubbeyi mı kapladı (O denli ağladım ki ayrılık ateşiyle…gözyaşım gökkubbeyi kapladı…) 3-Zevk-ı tîğundan aceb yoh olsa gönlüm çâk çâk Kim mürûr ilen bırağur rahneler dîvâra su Kılıç misali keskin bakışının zevkinden gönlüm olsa parça parça,şaşılmaz ki buna,ki su da aka aka izler bırakır duvara(Su yumuşak olmasına rağmen böyle duvara bile izler bırakırsa sevgilinin zevk veren keskin bakışları gönlümü parçalasa buna şaşılır mı ?) 4-Vehm ilen söyler dil-i mecrûh peykânun sözin İhtiyât ilen içer her kimde olsa yara su peykan:okun ucundaki sivri demir(sevgilinin kirpiklerine benzetilir)…çekinerek söyler yaralı gönül bakışlarını anlatırken,aynı şekilde yaralı kimse de suyu ihtiyatla içer(kanamalı durumlarda kanamayı arttırabilir)bir şeyin ızdırabını tadan hassas olur , o ızdıraptan çekinerek bahseder 5-Suya virsün bâğ-bân gül-zârı zahmet çekmesün Bir gül açılmaz yüzün tek virse min gül-zâra su Suya versin bahçıvan gül bahçesini boşa zahmet çekmesin,uğraşmasın;bin gülbahçesine su verse bile senin yüzün gibi bir gül açılmaz senin gibi bir gül daha yetişmez.Beşeriyet ne yaparsa yapsın Gül-i Muhammedi gelmeyecek bir daha(son peygamber olduğuna telmih) 6-Ohşadabilmez gubârını muharrir hattuna Hâme tek bahmahdan inse gözlerine kara su Yazı yazan kimse gubari yazısına(gözle görülemeyecek kadar ince yazı türü) benzetemez çehreni,kalem gibi,bakmaktan inse gözlerine kara su…kör olana dek uğraşsa,kalem mürekkebi akıttığı gibi(kamış kalem iyi yarılmazsa mürekkebi akıtır) gözlerine kara su inse senin yüzünün inceliğini güzelliğini kendi hattına benzetemez 7-Ârızun yâdıyla nem-nâk olsa müjgânum n’ola Zayi olmaz gül temennâsıyla virmek hâra su Yanağını hatırlamakla kirpiklerim ıslansa ne ola,gül yetiştirmek temennisiyle dikene su vermek suyu ziyan etmek değildir.(yanaklar güle,kirpikler dikene,gözyaşı suya benzetilerel leffü neşr sanatı uygulanıyor) 8-Gam güni itme dil-i bîmârdan tîgun dirîğ Hayrdur virmek karanu gicede bîmâra su Gam günü yaralı gönlümden bakışlarını esirgeme,karanlık gecede hastaya su vermek hayırdır(Kıyamet gününde şefaatini esirgeme,nazar-ı Muhammed değenin dünyası da ahireti de mamur olur) 9-İste peykânın gönül hecrinde şevkum sâkin it Susuzam bir kez bu sahrâda menüm-çün ara su İste sevgilinin bakışını gönül,ayrılığında hasretimi teskin etmeye çalış,susuzum bir kez bu çölde benim için ara su…(Sevgiliden ayrı olduğum zamanlarda ona olan aşkımı şevkimi gönlümde tut,aşkın gönülde bir sır gibi taşınması güzeldir,insanın kendine ait böyle bir sırrı gönlünde taşıması ona dehşetli bir olgunluk verir…Bu çölde,bu kesret dünyasında susuzum,sensizim,bu ilahi aşkın susuzluğudur,benim için burada bir damla su ara,bu halde iken bir damla su cihanı abad eder 10-Men lebün müştâkıyam zühhâd kevser tâlibi Nitekim meste mey içmek hoş gelür hûş-yâra su Ben dudağının iştiyakındayım,zahidler Kevser ister;nitekim sarhoşa şarap içmak hoş gelir aklı başında olan kimse ise su…Dudak vahdeti temsil eder,ben senin tanıttığın bildirdiğin Yaratıcıyı,O’na kavuşmayı arzuluyorum(şefaat manasında da anlaşılabilir)Can ile dudak arasında ilgi vardır.Ben senin dudağından çıkacak sözü istiyorum.Oysa sofu kimseler (burada bildiğimiz zahid anlamında değil de daha çok işin derinine inememiş kimseler için zühhad kelimesi kullanılmış) kevserden başka şey düşünmüyor,sarhoşa nasıl içki hoş gelirse akıllı kimseye de su iyi gelir 11-Ravza-i kûyuna her dem durmayup eyler güzâr Âşık olmış galibâ ol serv-i hoş-reftâra su su, durmadan senin mahallendeki bahçeye doğru akıyor. galiba o, hoş yürüyüşlü sevgiliye âşık. 12-Su yolın ol kûydan toprağ olup dutsam gerek Çün rakîbümdür dahı ol kûya koyman vara su O (sevgilinin yaşadığı) mahalleden suyun yolunu topraktan bir set olup tutsam gerek,tutmalıyım ki rakibimdir,koymayın tutun onu ,O sevgilinin bulunduğu yere varmasın,benden önce gitmesin. 13-Dest-bûsı ârzûsıyla ger ölsem dostlar Kûze eylen toprağum sunun anunla yâra su Elini öpme arzusuyla eğer ölürsem dostlar,toprağımdan bir testi yapın da sunun onunla yare su…Su içmek için dudağını testiye değdirdiğinde onu sudan önce öpmüş olurum;bir önceki beyitte suyu kıskanıp kendisinden önce sevgiliye varmasını istemiyordu olur da başaramaz ölürse sevgiliye su verilen tas olmayı istemekte 14-Serv ser-keşlük kılur kumrî niyâzından meger Dâmenin duta ayağına düşe yalvara su servi serkeşlik yapıyor kumrunun niyazına,eteğini tuta,ayağına düşe yalvara su…servi, kumrunun yalvarmalarına karşı dikbaşlılık ediyor,su gitsin de onun eteğine sarılıp ayağına düşsün yalvarsın. "servi", vahdeti (ALLAH’ı) "su", peygamberi, "kumru" kulu temsil eder…Yine şefaat isteniyor böylece 15-İçmek ister bülbülün kanın meger bir reng ile Gül budağınun mizâcına gire kurtara su İçmek ister bülbülün kanını bir hile ile (gül dalı),gül budağının mizacına girip (bülbülü) kurtara su…Gül kendisine kırmızı rengi sağlamak maksadıyla bülbülün kanını içmek istiyor,su gülün damarları yoluyla içine girip mizacını değiştirsin de bülbülü kurtarsın 16-Tıynet-i pâkini rûşen kılmış ehl-i âleme İktidâ kılmış târîk-i Ahmed-i Muhtâr’a su Temiz yaratılışını açıkça göstermiş ehl-i aleme,iktida kılmış yoluna Ahmed-i Muhtar`ın (seçilmiş övülmüş,Hz Muhammed’in) su Su temiz tabiatını âleme aydınlık (berrak) kılmış ve Hazret-i Muhammed`in, yoluna girmiştir. Fuzuli "bu beytinde su ile Hazret-i Muhammed`e uyan, onun yolunda giden mümin arasında bir münasebet buluyor. Temizlik dolayısıyle islâmiyet suya büyük önem verir. Su maddî ve manevî temizliğin sembolüdür. Suyun vasıflarından biri berrak oluşudur,iyi mümin de öyledir;onun gönlü de su gibi aydınlık, herkese açıktır." Su kasidesinin ve açıklamalarının diğer yarısını bir dahaki yazımıza bırakarak,bu ilk kısmının tekrar be tekrar okunması ile gönüllerimizin pasının silinmesine vesile olmasını umuyoruz.Hem sanatı ,hem derin manaları ile coşturan bir şaheser bu…


	17-Seyyid-i nev-i beşer deryâ-ı dürr-i ıstıfâ Kim sepüpdür mucizâtı âteş-i eşrâra su İnsanlığın efendisi,seçilmiş incilerin denizi…O ki mucizeleri kötülerin ateşine serper su…Efendimiz doğduğu gece ateşperestlerin ateşi sönmüştür burada o mucizeye telmih yapılmış 18-Kılmağ içün tâze gül-zârı nübüvvet revnakın Mu’cizinden eylemiş izhâr seng-i hâra su Kılmak için taze gülbahçesi ,nübüvvet parlalığını…katı taştan su çıkarmıştır mucizesiyle… Gül, Peygamberimize izafe edilen bir çiçektir. Peygamberlik müessesesi onunla taze kalmış; mucizelerinden biri kara taştan su akıtmak,bu mucize peygamberliğinin kabulü ve yeni bir gül açılması, peygamberlik bahçesinin parlaklığının tazelenmesidir 19-Mu’cizi bir bahr-ı bî-pâyân imiş âlemde kim Yetmiş andan min min âteş-hâne-i küffara su Mucizesi bir sonsuz deniz imiş alemde ki ulaşmış ondan binlerce ateşhanelerine küffarın su… Efendimiz doğduğu zaman vukua gelen harikulade hadiselerden biri de mecusî ateşlerinin sönmüş olmasıdır, bu hadiseye telmih eden Fuzulî'ye göre O’nun mucizesi öyle sonsuz bir deniz imiş ki, binlerce kâfir ateşgedesindeki ateşi söndürmeye yetmiştir. 20-Hayret ilen barmağın dişler kim itse istimâ Barmağından virdügin şiddet günü Ensâr’a su Hayret ile parmağını dişler kim duysa,parmağından verdiğini,-o şiddetli (sıcak) günde Ensar’a-su… Bu beyitte bir başka mucizeden bahsediliyor:Tebuk gazvesinde yaz günü çölde susuz kalan askerler için parmağından su akıtarak ordunun kırılmasını önlemiştir 21-Dostı ger zehr-i mâr içse olur âb-ı hayât Hasmı su içse döner elbette zehr-i mâra su (Onun) dostu yılan zehri içse abı- hayat olur,düşmanı su içse döner yılan zehrine su… dostlarından maksat, hayatında iken, ona uyan sahabelerle, onun yolundan giden müslümanlardır. Aynı imana sahip oluş, onlara da manevî bir güç verir ve onlar bu manevî güç ile, kötülükleri iyiliğe döndürebilirler,düşmanları için ise iyi şeyler bile kötü bir mahiyet alır. Fuzuli bu fikri, yılan zehrinin ab-ı hayat suyuna veya tersine ab-ı hayat ın zehre dönüşmesi sembolü olarak ifade ediyor. 22-Eylemiş her katreden min bahr-ı rahmet mevc-hîz El sunup urgaç vuzû içün gül-i ruhsâra su Her katreden bin rahmet denizi dalgalanmıştır,el sunup vurunca abdest almak için gül yanağına su…Onun yüzüne değen su, manevi gücü ile çoğalıyor , gül yanağına su değince her damlasından binlerce rahmet denizi dalgalanıyor nitekim bir mümin aldest almaya başladığında her uzvunu yıkamasında binlerce günahının affolunulacağına dair hadis-i şerif vardır. 23-Hâk-i pâyine yetem dir ömrlerdür muttasıl Başını daşdan daşa urup gezer âvâre su Ayağının toprağına erişmek için ömür boyu durmadan,başını taştan taşa vurup gezer avare su… Nitekim her yıl, yüz binlerce müslüman, dünyanın dört bir yanından hacc'a giderler. Fuzuli , sulara da böyle mübarek bir duygu yüklüyor. Suların başını taştan taşa vurması, hem hakiki, hem mecazî mânâda kullanılmıştır. İnsan da ömrü boyunca o mübarek topraklara gitme arzusunu duyar bu arzu suyun coşkun akışına benzetilmiş. 24-Zerre zerre hâk-i dergâhına ister sala nûr Dönmez ol dergâhdan ger olsa pâre pâre su Zerre zerre dergahının toprağına ister sala nur,dönmez o dergahtan eğer olsa pare pare su…Aynı şekilde müminler de –hele ki eski devirlerde- hacc yolculuğunun zorluklarına göğüs gerer hatta bazıları orada can verir yine de gitme arzuları dinmez. 25-Zikr-i na’tün virdini dermân bilür ehl-i hatâ Eyle kim def-i humâr içün içer mey-hâra su Zikr-i natını durmadan söylemeyi derman bilir hata ehli,nasıl sarhoşluğu gidermek için içerse içki içen su….Na't, bir şeyi medhederek anlama mânâsına gelir. Hazret-i Muhammed'i övmek için yazılan şiirlere de na't denilir.İçki içen kimselerin sarhoşluklarını gidermek için su içmesi gibi hata ehli günahkar kimseler de O’na övgüyü dillerine dolar,durmadan söylerler.Müminler de her vesile ile Peygamberimize salavat getirerek,onun örnek hayatını akıllarından çıkarmadan bu vesile ile kendilerini hatadan uzak tutmaya çalışırlar. 26-Yâ HabîbALLAH yâ Hayre’l beşer müştakunam Eyle kim leb-teşneler yanup diler hemvâra su Ey ALLAH’ın sevgilisi ,Ey insanların en hayırlısı tutkununum(özleminle yanıyorum),Nasıl ki susuzluktan dudağı kuruyanlar (hararetle) yanıp diler daima su…Susuzluktan yananların her daim su istemesi,araması gibi sana büyük bir özlem duyuyorum. 27-Sensen ol bahr-ı kerâmet kim şeb-i Mi'râc’da Şebnem-i feyzün yetürmiş sâbit ü seyyâra su Sensin o keramet denizi ki,Mirac gecesi,Feyzinin şebnemini ulaştıran duran ve gezen(yıldızlara) su…Sen öyle bir keramet denizisin ki,feyzinin çiği(şebnem) sabit ü seyyara(duran ve hareket edenler,yıldız ve gezegenler) bütün göklere Mirac gecesi su ulaştırmıştır. 28-Çeşme-i hurşîdden her dem zülâl-i feyz iner Hâcet olsa merkadün tecdîd iden mimâra su Güneşin çeşmesinden her an(durmadan) feyzin soğuk(saf) suyu iner,İhtiyacı olsa kabrini yenileyen mimara su…Kur’an-ı Kerim ve Hadis-i Şerifler kıyamete kadar beşeriyetin karanlık dünyasını aydınlatacak birer güneş,feyz kaynaklarıdır.Senden sonra İslamı yayacak ve devam ettirecek mimarlar bu kaynaklardan feyz alacaktır. 29-Bîm-i dûzah nâr-ı gam salmış dil-i sûzânuma Var ümîdüm ebr-i ihsânun sepe ol nâra su Cehennem korkusu gam ateşi saldı yanık gönlüme,var ümidim ihsan bulutun saçar o ateşe su…Buradaki cehennem korkusu ,ALLAH’ın istediği gibi bir kul olamama endişesini içermektedir,hayata bu endişenin verdiği rikkat ile bakmaya vesiledir.Ancak “ALLAH’ın rahmetinden ümid kesmeyiniz” emrince ümid kesilmemiştir;havf ve reca arasında olmak…. 30-Yümn-i na’tünden güher olmış Fuzûlî sözleri Ebr-i nîsândan dönen tek lü’lü şeh-vâra su Nat’ının uğuruyla inci olmuş Fuzuli’nin sözleri,Nisan bulutundan düşen damlaların şahane incilere dönmesi gibi…bir efsaneye, göre istiridyeler nisan ayında denizin yüzüne çıkar, yağmur yağarken kabuğunu açar, bir iki damla alır, yeniden denizin dibine inerlermiş, bunlar zamanla inci haline gelirmiş. Beytde bu efsaneye telmihte bulunuluyor,Fuzuli kendi sözlerini inciye benzetiyor;kendine ve şiirine bir övgü var ,ama bu övgü ve değer şairden ve şiirin konusundan menkul,Peygamberin Nat’ının uğurundan geliyor. 31-Hâb-ı gafletden olan bîdâr olanda rûz-ı haşr Eşk-i hasretden tökende dîde-i bîdâra su Gaflet uykusundan uyanık olan mahşer günü,hasret gözyaşlarından uyanık gözlere serptiğinde su … 32-Umduğum oldur ki rûz-ı haşr mahrûm olmayam Çeşm-i vaslun vire men teşne-i dîdâra su Umduğum odur ki mahşer günü mahrun olmayayım,Kavuşma pınarın vere ben(im gibi) yüzünü görmeye susamışa su… Bu son iki beyit kasidenin dua kısmıdır.Umumiyetle divan siirlerinde bu kısım tek beyitten oluşur,burada ise iki beyit birbirine bağlanmış;mahşer günü gaflet uykusundan uyandığımda ve hasret gözyaşlarından uykusuz gözlerim su döktüğünde (ağladığımda) umduğum odur ki, mahrum olmayayım, vaslının çeşmesi senin yüzüne teşne olan bana su versin. İki beyitte de mahşer günü bahis konusudur. O gün insanlar ALLAH’a hayatlarında yaptıkları iyi ve kötü işlerin hesabını verecekleri için büyük bir telaş ve heyecan içinde olacaklardır. Ve Hazret-i Muhammed kendisini sevenlere ve kendisine tabi olanlara şefaat edecektir. Fuzuli de bunu ummaktadır En güzeli de nedir bilir misiniz? Bu aşk karşılıksız değil: Rasulullah Medine mezarlığına gittiğinde: "ey bu mezarlık ahalisi! size selam olsun! inşALLAH yakında ben de buraya geleceğim." dedi. ve bir müşahede oldu muhtemelen; nazarları derinleşti, bakışları donuklaştı ve dudaklarından şu sözler döküldü: -Ah ne kadar isterdim kardeşlerimi görmeyi! "biz senin kardeşlerin değil miyiz,?dedi sahabiler. "siz benim arkadaşlarımsınız. siz sadık yârim ve yaranımsınız. benim kardeşlerim henüz gelmediler. onlar sonra gelecekler... şerefli bir cemaat, şerefli bir millet,şerefli bir ümmet..." dedi. "henüz gelmemiş kimseleri tanıyabilecek misin? nasıl tanıyacaksın?" diye tekrar sordular.ALLAH Rasulü şöyle buyurdu: "bir adam düşünün, öyle bir adam ki alınları pırıl pırıl, ayakları çekili bembeyaz atları var. siyah atlarım içinde kendi atlarını tanır mı, tanımaz mı bu adam?" "tanır!" dediler. "benim ümmetim de alınları pırıl pırıl olarak gelecekler.ALLAH’ın huzuruna gelirken karşıdan onlara bakacağım. alınlarında secdenin emaresi nur gamzeler göreceğim. Abdest uzuvları etrafa nur saçıyor müşahade edeceğim. At sahibi atlarını tanıdığı gibi ümmetimi tanıyacağım. ben havzımın başında onların faratıyım(öne çıkan,geçen,mihmandar anlamında). ben o kardeşlerimden önce gidiyorum ki onlara yer hazırlayayım, maşrapalarını hazırlayayım. bir misafir karşılar gibi onları güzel karşılayayım, istikbal edeyim. havzımın başında ümmetimin faratıyım. secde ede ede alınlarında secde emaresi belirmişlerin faratıyım, abdest ala ala herkesin mahkeme-i kübrada nefsim,nefsim dediği yerde abdest uzuvlarından tanıyacağım ümmetimin faratıyım!Nicelerini havzımın başından kovdukları zaman yüzü nur gamzeden, abdest uzuvlarından semalara doğru nuraniler yükselen ümmetimin imdadına koşacak, şefaat edeceğim, havzımın başında onların faratıyım!" Hepimiz Fuzuli misali duygularla donanıp bu kalp rabıtasına mazhar olacak fıtrattayız,bozmadıysak!

	Gönderen	Konu: Su Kasidesi - Fuzuli (Okunma Sayısı 42 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.